Kolonia Artystów funcjonuje od 2001 i roku staje się coraz bardziej istotnym miejscem wśród wydarzeń artystycznych w Polsce. Atrakcyjność tego miejsca niewątpliwie jest połączona z lokalizacją Kolonii Artystów na byłych terenach Stoczni Gdańskiej. Stocznia Gdańska stała się symbolem przemian politycznych oraz odzyskaniem wolności, zwłaszcza w tym przypadku wolności i prawa do wypowiedzi artystycznej. Jest to interesujące zjawisko, gdyż z jednej strony funkcjonuje tam wciaż obecny etos robotnika-stoczniowca, a z drugiej strony miejsce to staje sie coraz bardziej kojarzone z przeprowadzanymi na tym terenie działaniami artystycznymi.
Idea Kolonii Artystów powstała dużo wcześniej i dotyczyła niezarealizowanego projektu Otwarte Atelier, który miał dać szansę artystom trójmiejskim do zamieszkania i pracy w niszczejącym budynku Łaźni (w budynku gdzie powstało później Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia). Mikołaj Robert Jurkowski namówił min. Waldemara Rudzickiego oraz Leszka Huka do odnowienia tego projektu na postoczniowych terenach. Dzięki przychylności współwłaściciela terenów byłej Stoczni Gdańskiej Synergii'99 istniało kilka propozycji budynków, kóre mogły zostać oddane do dyspozycji artystów. Zdecydowano sie na budynek, w kótrym mieściła się była centrala telefoniczna I mała sala BHP, gdyz nadawał sie on do natyczmiastowej adaptacji. Budynek został przekazany artystom zimą 2001 roku i natychmiast przystąpiono do jego remantu, artyści zaczęli adoptować przestrzenie na swoje pracownie. Kolonia Artystów miała dać szansę młodym artystom, którzy nie mają warunków lokalowych, a są aktywni i zdolni do przeprowadzenia działalności artystycznej w tym miejscu. Projekt ten, jak podkreśla Mikołaj Robert Jurkowski, był pierwszym projektem w Polsce utrzymywanym przez samych artystów. Artyści płacili za wodę, prąd, zimą za ogrzewanie. Były to bardzo preferencyjne ceny jak na warunki gdańskie i artystów było stać na zamieszknaie i prace w Kolonii Artystów. Była to pierwsza na tych terenach inicjatywa artystyczna. Jako pierwsi przedstawili projekt Kolonii Synergii'99 oraz jako pierwsi oswajali ze sobą pracujących tu nadal pracowników Stoczni. Dopiero później działalność podjął na terenach Stoczni Teatr Znak, Dyskusyjny Klub Filmowy Miłość Blondynki, Modelarnia oraz powołany przez Anetę Szyłak Instytut Sztuki.
W budynku Koloniii Artystów powołana została Galeria Mm, w której jako pierwszy został przeprowadzony projekt Młodzi Młodego Miasta. Projekt ten miał prezentować młodych, nieznanych artystów, którzy tam pracowali lub z Kolonia współpracowali. Galeria Mm została powołana do tego, by dać szansę tym artystom, którymi w Gdańsku nikt się nie zajmował. Instytucjie i galerie miały ambitne plany, wspomina Mikołaj Jurkowski, natomiast nam chodziło o to by dać szanse tym artystom na zaprezentowanie tego co robią. Galeria Mm prezentowała zatem, młodych artystów, którzy niejdnokrotnie mieli w tej galerii swoje pierwsze indywidalne wystawy. Wielu artystów debiutujących w Galerii Mm nadal funkcjonuje w środowisku artystycznym. Mieli między innymi tu wystawy tacy artyści jak: Jakub Bielawski, Tomasz kopcewicz, Jakub Pieleszek, Anna Reinert, Anna Witkowska, Mariusz Waras, Sebastian Woźniak. Kolonia Artystów proponowała w czasie odbywajacych się wernisaży również inne akcje towarzyszące. Ważnym wydarzeniem była akcja Artyści przcie wojnie, która miała miejsce w styczniu 2003 roku podczas wejścia wojsk polskich do Iraku. Oprócz wystawy prezentującej prace tematycznie związane z tym wydarzeniem, miały miejsce równiez koncerty i wykłady. Istonym wydarzeniem była również akcja Wolny Tybet, która połączona była z prezentacją kultury tybetańskiej, pokazem zdjęć, warsztatami jogi oraz koncertem muzyki tybetańskiej, który miał miejsce na dachu budynku. Różnorodność działań podejmowanych przez Klonię Artystów miała miejsce również dzięki współpracy z Dyskusyjnym Klubem Filmowym Miłość Blondynki. Odbywały się tutaj niezależne pokazy filmów wybitnych artystów, jak wspomina mikołaj Jurkowski "wydarzenia filmowe nie były samym obrazem, ale również połączone były z pewną inscenizacją czy daną wystawą, która jeszcze poszerzała odbiór tych ludzi, którzy mogli uczestniczyć w koncercie czy pokazie video art". Ważne było równiez inne wydarzenie Dramttaka, które skupiło wiele zaintersowanych osób. W wydarzeniu tym również została zastosowana wielowarstwowość i wielowątkowość działań, oprócz muzyki granej mechanicznie dołączyły video art projekcje nawiązujące do historii Stoczni i uwzględniające aspekt przemian politycznych.
Istotnym elementem działań na terenie Stoczni były równiez przeprowadzane bezpłatne warsztaty edukacyjno - artystyczne Dotyk Sztuki. Warsztaty prowadzone były w Galerii Mm podczas trwania jeszcze wystawy młodego artysty. Wystawa zatem miała również charakter edukacyjny. Warsztaty prowadzone były również z udziałem młodego artysty i tematycznie związane były z daną wystawą. W bezpłatnych warsztatach brały udział dzieci robotników Stoczni, jak również dzieci pochodzące z rodzin dysfunkcyjnych, jak mówi Mikołaj Jurkowski, "w przeciągu trzech lat naszej działalności edukacyjno - artystycznej udział wzięło ok. tysiąca dzieciaków, na przykład w projekcie na 1 maja przedstawialiśmy dzieciakom historie Stoczni, brały udział w wystawie Drogi do Wolności. Dzieci zbierały ze Stoczni różne elementy, które używały potem do budowy swoich instalacji czy obiektów, tworzyły mapę Stoczni i malowały na cegłach". Dzięki warsztatom dzieci poznawały sztuką współczesną, również przez serię wykładów o sztuce połączonych z pokazem slajdów. Warsztaty te nadal są kontynuowane projekcie Kraina Kreatywności, warsztatach mających miejsce w Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia.
Z powodu restrykcji umów ze strony współwłaściciela postoczniowych terenów działania, które dotyczyły całego budynku ograniczają się aktualnie tylko do dwóch pomieszczeń i dlatego powołano tu Wolną Pracownię PGR_art, która otwarta jest na różnorodne działania. Od sierpnia 2004 roku powstał nowy projekt Extreme-art, do udziału którego zaproszono wybranych artystów z Polski. Przestrzeń Pracowni PGR_art. podzielona jest na dwie części i łącznie powierzchnia ta ma ok. 100 metrów kwadratowych. Pierwsza część to miejsce na pracowanię, która podczas wernisażu zamienia się w miejsce wystawiennicze i staje się formą galerii. "Projekt polega na tym, tłumaczy pomysłodawca projektu Sylweter Gałuszka, że artysta dostaje do swojej dyspozycji wolną Pracownię PGR_art. Osoba ta przyjeżdża ze swoimi pracami, które tu prezentuje podczas pierwszego wernisażu. W przeciągu 4 tygodni artysta tworzy pod wpływem tego co widzi i tego co ma w sobie, poznaje nowych ludzi i wnika w klimat tego miejsca. Później prace te pokazywane są na kolejnym wernisażu i prace te pozostają już tutaj. Każdy artysta biorący udział w projekcie Extreme – art. ma dwa wernisaże. Jest taki plan zgromadzenia tych prac i pokazywania ich w Polsce i zagranicą". W projekcie brała udział jako pierwsza Agnieszka Jarząb z Wrocławia, Magda Bielesz z Warszawy, Marzena Szpunar z Wrocławia, Urszula Białowąs z Warszawy. Kolejnymi uczestnikami projektu są w lutym 2005 Kama Sokolnicka, Marta Kochanek, Łukasz Hrobok z Hamburga. Projekt Extreme-art cieszy sie dużym zainteresowaniem i przyciaga wiele zainteresowanych nim artystów. Istotna tez jest konfrontacja artystów z Trómiastem, poznanie jego atrakcji i uczestniczenie w jego życiu artystycznym.
Niewatpliwie miejsce to emanuje niezwykle silną i samo w sobie jest inspirujące, inspirujący równiez są ludzie. Młodzi artyści przybywali i przybywają nadal chcąc zaczerpnąć czegoś dla siebie, poznać to miejsce, nawiązać kontakty i tworzyć dalej swoją sztukę. Kolonia Artystów otwarta jest na wszystkich pragnących się wypowiedzieć i zaznaczyć tu swoja obecność.
Mariola Malinowska